Zomer 2002
A Fair Complexion
In de zonnekalender die we in West-Europa volgen is het volgende seizoen aangebroken: de zomer. De langste dag is de eerste dag van Mean Samhraidh, een van de acht jaargetijden van het Keltische jaar. In de rituelen is er de verering van de Magna Mater ofwel Danu.
Hopelijk krijgen we veel zon; de meesten van ons worden daar vrolijk van. Toch kan die ultraviolette straling verkeerd uitwerken op onze huid, vooral bij mensen die van nature oranje haar hebben en een zeer lichte huid. In het Verenigd Koninkrijk en Ierland (en Sicilië, vanwege de trektochten van de Noormannen rond het jaar 1000!) waar dit huidtype veel voorkomt hebben ze voor hen een speciale aanduiding: persons with A Fair Complexion. "Fergie" ofwel Sarah Ferguson, de voormalige echtgenote van de Britse prins Andrew is daar een voorbeeld van. Roodoranje haar met een wel bijzonder witte huid lijkt synomiem voor Angelsaksisch.
Keltische prinses
Je ziet het type voorkomen in ijle sprookjes. Ook in barbiepoppen. # 53367 (2001) is de Ierse prinses = Princesa Celta uit de populaire prinsessen serie van Mattel van dit moment.
Lord of the Ring taferelen met mist, veel groen en dolma?s of ruinestenen (Hunebedden) staan op de achterkant van de doos. Mattel doceert daar dat de Kelten een artistiek volk waren, die ons prachtig versierde wapens en manuscripten hebben nagelaten. Ierse prinses Barbies groene met goud en purper versierde jurk vertoont variaties op Keltische patronen (designs) zoals het wielkruis en andere kringornamenten. De gesp links op de schouder die haar fluwelen groene mantel op de plaatshoudt, is nagemaakt naar voorbeeld van Tara Brooch, de pin met juwelen die door vorstelijke lieden werd gedragen zo?n 1000-1500 jaar geleden.
Burberry Barbie
Een ander item uit de serie voor collectors van 14 jaar en ouder (staat op de doos) van recente datum is A Lady with A Fair Complexion. Ik heb het over #29421 (2000) Burberry Barbie.
Gekleed in een kilt met het ruitdesign wat wereldwijde wordt herkend. Het is tevens dé brand is van het Engelse klassieke fashionhuis uit 1856. Op elegante wijze toont Barbie de British style.
Ladies of Leisure
A Fair Complexion was mode rond 1900 in de gegoede klasse van West-Europa en grote steden aan de oostkust van de Verenigde Staten. Een witte huid was het toppunt van schoonheid. Een zongebruinde huid - waar anno 2002 naar wordt gestreefd - werd namelijk geassocieerd met ordinair en volks. De burgerlijke stand zowel op het Continent als in de New World droeg een parasol, tegen de zon.
Geïnspireerd op dat tijdvak heeft Mattel in samenwerking met de Amerikaanse wenskaarten fabrikant Hallmark werkelijk prachtige fashion dolls uitgebracht in de serie Holiday Memories (for collectors ages 7 and over).
# 14106 (1995) "Dressed for a stylish afternoon downtown", zogenaamd uit winter 1910 toen J.C. Hall in Kansas City zijn greeting card company oprichtte.
Daarnaast is er van Mattel nog zo?n blanke dame # 17094 (1996) in rozepaars. Ze heeft een replica bij zich van een Hallmark Christmas Wish uit 1900.
Victorian Lady
Dan is daar uit de serie Great Eras van Mattel # 14900 (1995) Victorian Lady. Deze Barbie heeft echte eye lashes!
Ze kan wat mij betreft de competitie met de originele Franse speelpoppen (bébé) met de porceleinen gezichten (fabrikantennamen zijn Jumeau, Steiner en Bru en Gaultier) uit de jaren rond 1880-1914 aangaan. Hier een voorbeeld van zo?n 19e eeuwse pop met kledingsets, verpakt in een zogenaamde trousseau die in 1908 te koop was bij de Bon Marché ofwel V&D uit die dagen.
Ik voeg er een echte foto?s bij uit ons familiealbum van rond 1900.
De oudste zus van mijn oma, is zo te zien een Lady die haar Complexion Fair wilde houden met die enorme hoed en lange glacée handschoenen.
De periode 1837-1901 wordt in de (Angelsaksische) cultuurgeschiedenis aangeduid met The Victorian Era. Het was immers de 61 jaar durende regeerperiode van koningin Victoria. Een tijdvak dat het Britse Imperium een feit was: Brittania rules the waves.
Ook was het de tijd waarin de eerste trams reden en telefoons rinkelden. Er ontstonden groepen industriëlen, succesvolle ondernemers, die zeer rijk werden door de verkoop van enorme hoeveelheden van hun producten. Zo rijk dat hun vrouwen niet hoefden te werken. Sterker nog: hun echtgenotes hadden de rol om aan de buitenwereld de rijkdom te tonen. Ze waren een statussymbool. Waaiers, parfums en juwelen met parels behoorden tot haar accessoires.
Haagse dames
Het toppunt van vrouwelijkheid was het overdadig vertoon van kant, dure stoffen zoals fluweel tot vele lagen opgebonden zodat er op de derrière een queue ontstond.
Zo?n burgerdame ging op theevisite bij andere burgerfamilies (lees er de roman Eline Vere van Louis Couperus maar eens er op na) en deed goede werken voor het Particulier Initiatief zoals liefdadigheid voor armen, zieken en behoeftigen toen heette. (Voorzieningen als sociale woningbouw, ziekenfondsen, etc. kwamen decennia later op.)
Als je over die tijd, die dames en hobby van één hen meer wilt weten, maar vooral mooie platen wilt zien, raad ik je zeer aan het boek aan te schaffen, dat in april 2002 is verschenen bij uitgeverij "de Nieuwe Haagsche" (ISBN 90 77032 12 6) De poppenhuizen van jonkvrouwe Lita de Ranitz. Voor 18 Euro zie je poppenhuizen van rond 1900 die in bezit zijn van het Haags Historisch Museum. Iets zwaardere kost, maar niet minder verbeeldend is de op 8 juni j.l. verschenen wetenschappelijke uitgave Sekse en de City. 22ste Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis, verschenen bij Uitgeverij Aksant te Amsterdam. Voor 23 Euro val je je geen buil.
A Fair Complexion revisited
Terug naar waar het over ging: A Fair Complexion. Het cultiveren van de blanke huid was veel eerder reeds mode. In de pruikentijd rond 1650 poederden mannen en vrouwen zich. Blanketsel was een veel verkocht product.
De stijlperiode voor de Victorian Era en na die van Lodewijk de XIVe, dus zo rond 1830, dat showt deze Sweet Valentine Barbie #14880 (1995). De pijpenkrullen zoals Scarlett O? Hara uit de film "Gone with the Wind" ten tijd van de Amerikaanse burgeroorlog. Zij heeft als extraatje een reprint van een original Hallmark Valentine Card bij zich.
Vintage Midge: A girl with a fair complexion
Terug naar het begin van dit artikeltje. Ik ben op zoek gegaan in mijn eigen collectie naar die haarkleur die hoort bij A Fair Complexion. Die `rooie? (= nederlands scheldwoord) haarkleur van de Mattel-familie heet titan. In de vintage periode zien we oranje haar dikwijls als een accentkleur, zoals bij deze Europese vinyl doll case uit 1965.
De voorkant van het Barbie and Skipper Coloring Book, een uitgave van Whitman Publishing Company uit 1965, toont de bekende zusjes als roodharige cheerleaders.
Als Barbie gekleed gaat in Sorority Meeting vind ik haar het mooiste met een oranje bubblecut.
Op het speelbord van Koningin van het Bal zien we een titan ponytail Barbie en twee keer een titan bubblecut Barbie. En een bewonderend naar haar vriendin opkijkende titan Midge.
Bij de pruikenset van Midge zit een titian pruik met staarten.
Het Midge hoofd zonder pruik heeft ook geschilderd oranje haar. Midge is met haar wreckles natuurlijk een pop met A Fair Complexion pur sang. Bruin worden, ho maar, slechts sproeten komen op, wat waarschijnlijk ook geldt voor haar vriend Allen met z?n painted oranje haar. Factor 30 zonnebrand en toch niet bruin worden. Ik geef het je te doen!
Prettige zomer(vakantie), pas op bij A Fair Complexion en tot het volgende seizoen.
Len Winkelman