Herfst 2002
Hoeden en laarzen
De herfst is 23 september officeel (want ik lees het in mijn agenda) begonnen, dus het is de hoogste tijd om de Mad Mod bijdrage voor Autumn Ellen's Barbie Bliss te vernieuwen. Dat de zomer en ook de nazomer voorbij is en het nieuwe seizoen aangebroken merk je natuurlijk aan het weer. Met stoere laarzen lopen door een regen van vallende bladeren of door de regen van water. Hoe beleeft onze Mattelfamilie zo'n seizoen? Heeft Ken een regenpak? En hoe zit het met laarzen, parapluies, regenjassen en zuidwesters?
Trenchcoats en lakjassen
Ik vermoed dat de vintage outfit die iedere verzamelaar wel heeft omdat deze zo relatief goedkoop en gemakkelijk vintage te krijgen, is #949 uit 1963; de gele regenjas met kapje en ceintuur met de witte laarzen. Voor Barbie was deze te koop voor Fl 7,75 in Nederland in de herfst-winter 1964, al noemt de speelgoedhandel het in de brochure Meiregentje (Bron afbeelding: Het Speelgoedboek '64/'65).
#1916 voor Skipper is er een jaar later - precies hetzelfde - al kostte- dat een gulden minder. (Bron afbeelding: Het Speelgoedboek 1965/1966)
Zoals je ziet aan de reclame uit de brochures uit die tijd, bijvoorbeeld uit seizoen 1964 was er Lentedag (= # 986 Sheath Sensation), die tevens is afgebeeld onder de titel "Een Herfstwandeling" (!!!) in Het Barbie Verzamelboek uit 1994 (vertaling poppendeskundige Catharina van Eijk) dat iedereen wel zal kennen.
Nog steeds is dit het beste werk in de Nederlandse taal, al loopt de informatie helaas maar tot 1975. Voor de latere helft van Barbies leven zijn we afhankelijk van die legio collector books uit de USA.
Herfst voor Francie. Een van de mooiste waterafstotende outfits voor Barbie's Mod Niece from England vind ik #1258 Clam Diggers. Een oranje-geel gestreepte lakjas met kunstig kleine sluiting. Je ziet haar zo aan de kustlijn van de staten New England of Maine weekdieren zoals mosselen en strandgapers uit de zee halen voor in de beroemde vissoep Clam Chowder. (Bron afbeelding: Het Speelgoedboek '66/'67)
Francie had nog een andere regenjas: de rode met witte Polka Dots 'n Raindrops #1255, zo'n typische lakjas die wij als meisjes in de herfst van 1966 ook droegen. Was het geen bolletjesmotief dan waren het wel bloemen zoals Skipper in 1967 droeg (#1939 Flower Showers); vooral die ronde ring aan de ritssluiting is zeer herkenbaar, niet?
(Bron afbeelding: p. 70, Skipper. Barbie Doll's Sister. Also Featuring tutti & todd, 1998). Dan is er het gele lakjasje met witte laarsjes voor Tutti dat als #8594 Regentropfen in 1973 op de Duitse markt kwam en onder de naam van City Slicker in de USA.
Het einde en het begin
De associatie Ken en herfst kan ik wat betreft zijn garderobe helaas niet laten zien. In zijn ruim veertig jaar leven heeft hij niet eens een trenchcoat gekregen. Ik kan hem nu wel plaatsen als prins van Assepoester, voor een paar door mijzelf gekweekte pompoenen. Pompoen, pumpkin, dat is een echte herfstvrucht. Het was wat resteerde van haar koets in het bekende sprookje toen de klok 12 had geslagen.
Halloween, pompoenen en verkleden, zie voor meer hierover op de site van het J&M Barbiemuseum. Er is een Barbie spookverhaal te lezen en een Barbie Haunted House te zien. (Goed gedaan, Marcia & Joyce!)
Halloween voor USA of Allerzielen in Duitsland en Nederland valt voor Noordwest Europa, met de vier seizoenen, in de late herfst. In de Keltische kalender met acht seizoenen - die samenhangt met vruchtbaarheid en de cyclus van een agrarisch product - is 1 november (Samhain) het begin van het nieuwe jaar, omdat het het einde is van de agrarische cyclus. Vandaar de skeletten op Haloween! Dood en een nieuw begin.
Op 21 september, het begin van onze vier-seizoenen-herfst, startte bij de Kelten overigens het achtste seizoen (Mean Fomhair), waarbij al die producten van vruchtbaarheid werden geoogst (natuurlijk al die pompoenen!). Op de dag dat de nacht evenlang was als de dag. Om de rijke oogst te vieren wordt daarnaast in de antroposofische levensbeschouwing St. Michaelsdag herdacht met een groots eetfestijn van groente en vruchten op 29 september.
Finishing touch
Na dit cultuurhistorische uitstapje terug naar de Mattel familie. Onder al die herfstkleren horen laarzen om door de modder te waden. Die horen dan ook bij die outfits, want izjn zeer functioneel bij troep en water. In vroegere eeuwen waren laarzen altijd op die manier functioneel: om je voeten droog en schoon te houden. Toen de bestrating in steden kwam, waren laarzen echter niet meer nodig. Toch bleven ze en werden ze een accessoire die steeds weer varieerde in het modebeeld. Het was er om je te onderscheiden van anderen; als prestige om je rijkdom te tonen bijvoorbeeld.
Hoe dit proces van verandering van het functionele naar modieuze accessoire geschiedde in de periode 1500-1960 kun je gaan bekijken tot 24 november 2002 in het Rijksmuseum in Amsterdam. Er liggen voor 1950-1960 een aantal accessoires die we van Barbie, het teenagemodelletje uit 1959 kennen: lange handschoenen, tasjes, pumps en hoeden naar het modebeeld van die tijd.
(Bron: Fashion in Art: cap, France, 1956; collectie Rijksmuseum Amsterdam 2002)
Samenstelster van die tentoonstelling Finishing Touch is kunsthistorica drs Bianca du Mortier. Zij won in 1966 via de Barbie Fanclub een Midge in een leuk jurkje. Dat weet ik niet van haar, maar van de nieuwsbrief van de Barbie Fanclub. Onlangs mocht ik de papieren collectie van Ger van Kempen inzien en daarin trof ik deze informatie. (Bedankt, Ger!). Zo zie je dat ik uit (kopieen van) oude documentatie bewijs lever. Ik heb Bianca, die conservator is in het Rijksmuseum, namelijk gebeld of zij het echt wel was. Mocht jij papieren erfgoed (in welke taal dan ook) over barbiepoppen (dus ook neppers) hebben uit de periode 1959-2002 neem dan contact met me op: Lwi@iisg.nl
Laarzen!
Medio jaren zestig, in de Mary Quant tijd, waren laarzen je-van-het (vet!), zo onder de minirok. Welk seizoen ook, altijd laarzen eronder. Hier houden mijn Mod dames voor jullie een show!
DDD
Tot slot voor deze aflevering van Len's Mad Mod World mijn laatste associatie met het voorliggende seizoen: herfst. Sinds jaren zijn er de Dolle Dwaze Dagen (DDD) van de Bijenkorf in de herfst. Dit jaar konden de Barbie collectors goed aan hun trekken komen. Alles wat er in filiaal Utrecht te koop was heb ik aangeschaft: uit de lookalike series van James Dean, Frank Sinatra tot Cher; uit de collectible mierzoete Barbiewereld de Notenkraker Barbie, Prinses op de erwt en Birthday 2001. Het zijn winkeldochters, de overgehouden voorraden, maar dat kan de pret van deze verzamelaar niet drukken. Vooral niet omdat ik nu eindelijk Scarlet O'Hara kon toevoegen aan mijn verzameling gekleed in typische USA-historische outfit. Het is eigenlijk een celebrity doll, want ze verbeeldt filmster Vivien Leigh, in de wereld beroemde film die speelt ten tijde van de Amerikaanse burgeroorlog, de noordelijke tegen de zuidelijke.
Ik sluit af met een print van de voorkant van een verkoopcatalogus uit 1938 van een Engels warenhuis om jullie uit weer een ander tijdvak de sfeer te laten proeven van de herfst. Tot het volgend seizoen!
Len Winkelman