Die lippen, die ógen...


De echte verzamelaar onderwerpt elke pop aan een kritisch onderzoek. We onderzoeken de vorm, kleur, glans en zelfs de samenstelling van de lippen en vragen ons misschien af wat de oorspronkelijke ontwerpers van Mattel destijds van plan waren, toen zij de eerste Barbies ontwierpen die kenmerkend zouden zijn voor deze inmiddels wereld beroemde pop.
Met dit artikel wil ik dat hier, samen met u, wat gaan uitdiepen.
Omdat Mattel honderden Barbie poppen heeft ontworpen en dat nooit in één artikel kan worden opgenomen, beperken we ons ditmaal tot de zes typen "Ponytails".


Kenmerkend voor de no.1 en 2 Barbies zijn de lippen die zonder gebruik van een sjabloon geverfd werden.. Juist daardoor verschillen bij elke pop de vorm van de lippen, maar ook van de ogen en wenkbrauwen.
Het schijnt dat de later geproduceerde no.2 "Ponytails" bijna allemaal met een stencil en lakspuit geverfd werden. Iets wat daarna altijd zou worden gedaan.
De eerste drie vervaardigde "Ponytails" hebben over het algemeen knal rode lippen of lippen die vervaagd zijn tot een roodachtige oranje kleur. Wellicht vervaagden deze lippen onder invloed van zonlicht, rook, vochtigheid, droge lucht of zelfs de olie in de handen van spelende kinderen.
De no. 4 en 5 "Ponytail" hebben een stabielere lip kleur. Dat kan te maken hebben met het feit dat het vinyl van deze uitgaven over waarover deze Barbies beschikten niet vervaagde.
Soms zie je kleine zwarte stippen of plekjes die vastzitten op de lippen. Dat zou hardnekkig vuil of stof of zelfs druppeltjes zwarte verf van de oogwimpers kunnen zijn geweest, die afbrokkelden en zich aan de lippen hechtten. Er is geen enkel middel bekend dat dit zonder schade aan de lippen zou kunnen verhelpen.
Een andere onvolkomenheid die onafscheidelijk hoort bij de lippen van die eerste "Ponytails" zijn dikke klonters verf. Als je door een vergrootglas zou kijken, dan lijkt het op een slechte verfbeurt, maar hoogst waarschijnlijk gaat het om een luchtbel in de verf, die geplet werd in de loop der tijd, waar je beter van af kunt blijven.


De vorm van de no. 3 en 4 "Ponytails" variëerden iets van de eerdere versies. De onderste lip was voller en de heuveltjes van de bovenlip waren ronder en de hoeken uitgerekter.
Eén zeer kenmerkend eigenschap van de no.3 "Ponytails" is de scherpe oranje kleur lippen. Deze poppen zijn in mint conditie nooit vervaagd of opnieuw aangestipt met verf. Ze hebben hun mooie rose tint behouden en vertonen zelfs een beetje oranjekleurige rouge. Deze oranje kleur verschilt van de donker rode lip kleur die ook op no. 3 "Ponytails" aangetroffen werd.
Nog een zichtbare variatie bij no. 3 en 4 "Ponytails" is het glanzende ten opzichte van de matte lip kleur. Het glanzende is niet afkomstig van het vette gezicht syndroom bij poppen uit 1961, maar is eerder te danken aan een glanzende toevoeging aan de verf.

De no. 5 "Ponytails" variëren ook enorm. De eerdere versie neigen grote lippen te hebben en zelfs de overdreven vorm die "Lucy lips" (in navolging van de filmster Lucille Ball) genoemd werden. Dit zijn grote sensuele lippen waarbij de bovenlip hoger uitstrekt met meer glooiing aan de zijkanten.
De latere no.5 versies hebben smallere lippen voorzien van een dunnere, doorzichtige schakering rood.
De meest gevariëerde kleuren en vormen van de lippen zijn echter te vinden bij de no.6 "Ponytails".

De alom geliefde no. 6 "Brunette" versie met volle fel rose lippen, is waarschijnlijk een overgangs (transitional) no. 5 naar 6 "Ponytail", omdat ze dezelfde makeup hebben als de no. 5, inclusief het "Barbie" lijfje. De felheid van hun lip kleur doet echter denken aan een no. 6 "Ponytail".

Hiroe Okubo Wolf geeft al meer dan 35 jaar vorm aan de makeup van Barbie. Hij zegt dat het destijds een bewuste keuze was van het Mattel team om de makeup wat te temperen c.q. verzachten. De smallere lippen kregen een karakteristieke donker koraal kleurtje. In tegenstelling tot de "Swirls", die grote lippen hebben.
Veelal te vinden is het fenomeen zwarte lip en zilvere lip, met name bij de in 1961 geproduceerde Barbiepoppen met vette gezichten.
Deze verkleuring ontstaat wanneer het groen van de metalen oorbellen, die op het vinyl reageert, zich strekt tot de lippen en inwerkt op het Cadmium rode verf. De hoeveelheid Cadmium rood die er in de verf zit, bepaalt of het zwart of zilver wordt. Vele verzamelaren appreciëren dit fenomeen, omdat het de pop een treffende "Elvira-look" geeft.


Zoals u zelf waarschijnlijk al opgemerkt heeft, bezitten vele "Swirls" boter gele lippen, wat een gevolg is van vervaagde rode lip verf. Zelfs de neusgaten zijn dan vervaagd en laten niets zien van de originele lip kleur.
De "Swirls" werden in 1964 op de markt gebracht met een eigentijds chique kapsel en een variatie aan lip kleuren. Bij "Swirls" treft je zowel donker koraal, rood, perzik, huidskleur lippenverf aan, als lavendel rose en oranje rood. Veel "Swirls" lippen beschikken over een duidelijke glans. Zij werden opgevolgd door de moderne "American Girl" Barbie.

Ogen. Ogen werden bezongen, besproken en veranderde van kleur door middel van kontaktlenzen. Het is geen geheim dat mooie ogen één van de zeven schoonheden zijn, die door mensen worden bewonderd. Jarenlang onderhielden de poppenfabrikanten een liefdesrelatie met ogen. Elke weg denkbaar is bewandeld om oogkontakt tussen u een pop te bewerkstelligen. Men zegt dat een pop de meest denkbare gelijkenis heeft met de mens, wat grotendeels aan de ogen te danken is. Poppen die gemaakt werden in de Verenigde Staten in de jaren 1800, hadden geverfde ogen die in de verte staarden. Victoriaanse opvattingen verboden intiem oogkontakt. De eerste Barbies hadden onechte ogen, die er bijna vreemd uitzagen. Haar zwart met witte ogen veroorzaakten vele negatieve opmerkingen over haar "look" toen zij voor het eerst werd uitgebracht door Mattel. Die ogen sloegen, volgens de eerste media verslagen, niet aan. Maar na Mattel's briljante reklame lancering werd het duidelijk dat de kinderen het concept prachtig vonden, maar dat er verbeteringen moesten worden aangebracht, wilde de pop aan kop blijven in de verkoop.
De volgende incarnatie van de Barbiepop had prachtige blauwe ogen en normale wenkbrauwen, waaraan tieners zich prima konden meten. Dat bleef hetzelfde tussen 1961-1963.


In 1964 verscheen "Miss Barbie" met haar schuine slaapogen. De vorm van haar hoofd was echter heel vreemd en "vreemd" was niet de mode toen. Toch hoort er in elke Barbie verzameling ook een "Miss Barbie". (U kunt hierover meer lezen in ADW september 2006 no. 2 bladzijden 32 en 33)


In mijn eigen verzameling kan ik sinds de Kerst een no. 3 brunette "Ponytail" toevoegen. Ik kan je niet zeggen hoe blij ik met haar ben. Resten mij alleen nog de (onbetaalbare) no. 1 en 2 "Ponytails" aan te schaffen… Een mens moet iets te dromen overhebben, zei mijn moeder altijd. Nou dat zit wel goed, denk ik dan, terwijl ik op mijn verlanglijstje kijk.